دانلود پایان نامه با موضوع تجارت الکترونیک، بازار الکترونیک، فناوری های نوین، ماهیت حقوقی

دانلود پایان نامه

کارت های اعتباری در عصر بیست ساله نخست به جریان افتادند، در عصر دوم امکان استفاده از مبادله الکترونیکی داده ها، سیستم بانکی بین المللی (Swift)36 و انتقال وجه الکترونیکی (EFT)37 فراهم شد.
بند ششم: بازار الکترونیکی
بازار الکترونیکی یک مفهوم انتزاعی بوده که در آن کلیه فرآیندها و خدمات عرضه شده درون بازارهای فیزیکی به صورت الکترونیکی پیادهسازی میشود. این بازارها دارای سه عملکرد اصلی هستند:
•         تطبیق خریداران و فروشندگان
•         تسهیل تبادل کالا، خدمات و اطلاعات و پرداختهای همراه با معاملات صورت گرفته.
•         تدارک زیرساختهای اصلی که به بازار امکان عملکردی کارآمدتر را می دهد.
مشتریان و فروشندگان الکترونیکی، کالا و خدمات، زیرساختها، Front end، Back end، شرکای تجاری و خدمات پشتیبانی از مهمترین مولفه های بازارهای الکترونیکی می باشد. بازارهای الکترونیکی به دو دسته فروشگاهها و مراکز خرید اینترنتی تقسیم میشوند که در زیر به معرفی نمونه هایی از آن می پردازیم:
فروشگاهها/ مراکز خرید عمومی: دراینگونه بازارها انواع مختلفی از محصولات عرضه می‌شود.
فروشگاهها/ مراکز خرید ویژه: در اینگونه بازارها فقط یک یا چند نوع محصول عرضه می‌شود.
فروشگاههای منطقه ای و جهانی: فروشگاه های منطقهای به فروشگاههایی نسبت داده میشود که محصولات خود را در یک منطقه محدود عرضه میکنند و فروشگاههای جهانی فروشگاههایی هستند که مرزهای جغرافیایی را در نوردیده و به تجارت برون مرزی می پردازند.
سازمان‌های مجازی: (Pure-play)  سازمان‌هایی که کاملا مجازی بوده وفاقد مکان فیزیکی هستند.
فروشگاه‌های Click and Mortar : فروشگاههای فیزیکی که به صورت آنلاین نیز فروش دارند.
بازار الکترونیکی خصوصی: اینگونه بازارها متعلق به یک شرکت خاص بوده که محصولات خود را به صورت الکترونیکی به مردم و یا سایر شرکتها عرضه می کند.
بازار الکترونیکی عمومی: این گونه بازارها همان بازارهای بنگاه با بنگاه38 (بی تو بی) هستند که درآن تعداد زیادی از فروشندگان و خریداران فعالیت می کنند. این بازارها با نام سهامی نیز شناخته می شوند.
پورتالهای تجاری عمومی: پورتالهایی که به تولید محتوا برای عموم می پردازند.
پورتالهای شرکتی: اینگونه پورتالها دسترسی سازمان یافتهای به محتوی غنی در درون شرکتها و یا شرکای شرکت را فراهم می کنند.39
پرفسور توربان تعریف زیر را برای تجارت بین الملل قائل می باشد:
تجارت الکترونیک عبارت است از خرید و فروش کالا، خدمات و اطلاعات از طریق شیکه های ارتباطی.
این تعریف از چهار دیدگاه قابل بررسی است:
1. از دید ارتباطات: تجارت الکترونیک رساندن کالا، خدمات و یا پرداخت پول از طریق شبکه های کامپیوتری و یا هر وسیله الکترونیکی دیگر است.
2. از دید فرآیند تجارت: تجارت الکترونیک کاربرد فناوری در اتوماسیون داد و ستد در تجارت است.
3. از دید خدمات: تجارت الکترونیک وسیله ای است که به آرمان های مشتریان و شرکت ها را جهت رسیدن به کیفیت بهتر، سرعت بیشتر و خدمات بهتر با هزینه کمتر برآورده می کند.
4. از دید برخط40: تجارت الکترونیک قابلیت خرید، فروش و داد و ستد محصولات و اطلاعات از طریق اینترنت و یا هر شبکه برخط دیگر را فراهم می کند.
برخی از مردم تجارت را به معنی داد و ستد بین شرکتهای تجاری می دانند. وقتی از این معنی استفاده شود، دامنه تجارت الکترونیک بسیار محدود می شود، بنابراین اغلب از واژه ی کسب و کار الکترونیکی به جای آن استفاده می کنند که این تعریف تمام فعالیت های تجاری شامل خرید و فروش، ارائه ی خدمات پس از فروش، ارتباط های تجاری بین شرکت ها و … را در بر می گیرد.
مفهوم تجارت الکترونیکی41 انجام معاملات و انتقال اطلاعات تجاری بدون تبادل کاغذ و به طور مستقیم و به کمک رایانه ها و از طریق خطوط مخابراتی می باشد.
برای یکسان سازی و هماهنگی این ارتباطات رایانه ای در سطح جهانی استاندارد هایی تدوین گردیده که به عنوان زبان مشترک در امر تجارت به کار گرفته شده است و به استاندارد ادیفاکت شهرت دارد.
اجزای اصلی تجارت الکترونیکی عبارتند از:
الف) پیام های استاندارد.
ب) نرم افزار های مبادله الکترونیکی داده ها.
ج) ارتباطات شبکه یا شبکه ارتباطات42.
مبحث دوم: قراردادهای الکترونیکی
گفتار نخست: تشکیل قرارداد الکترونیک
قرارداد الکترونیک نوع خاصی از قراردادها نیست بلکه وصف الکترونیک فقط بیانگر نحوه تشکیل آن است یعنی شکل این نوع قراردادها به صورت الکترونیک است. تشکیل قراردادها معمولاً نیاز به تشریفات خاصی ندارد و به محض اینکه اراده افراد در خصوص ایجاد یک ماهیت حقوقی به مرحله اعلام رسید و مورد توافق قرار گرفت یک قرارداد بین آنها تشکیل می شود. روش اعلام اراده نیز اهمیت ندارد بلکه هر وسیله که دلالت بر قصد انشای افراد کند، می تواند مواجد آثار حقوقی گردد. حال در قراردادهای الکترونیک اراده افراد از طریق ابزارهای الکترونیک تلاقی کرده و آثار حقوقی به بار می آورند.
اعتبار چنین قراردادهایی که با گسترش فناوری های نوین، به ویژه اینترنت، در امر تجارت مورد پذیرش و استفاده قرار گرفته اند، قابل انکار نیست حتی اگر قوانین به طور خاص تصریحی به آن نکنند. مع هذا، حضور قانون از جهت حفظ نظم عمومی و ایجاد چارچوب برای روابط حقوقی و معاملاتی افراد لازم است. از همین رو با پیدایش شیوه نوین تجارت الکترونیک نظام های حقوقی
به بسترسازی تقنینی آن مبادرت ورزیده اند. در این میان برای تشکیل قراردادهای الکترونیک نیز قوانین و مقرراتی وضع شده است.
در این بخش، ضمن تعریف قرارداد الکترونیک، به نحوه تشکیل آن از طریق واسطه های الکترونیک و نیز زمان و مکان تشکیل قرارداد پرداخته می شود. مقررات حاکم بر تشکیل قراردادهای الکترونیک با توجه به موضع قانون تجارت الکترونیک ایران که ترجمه ای از قانون نمونه آنسیترال در باب تجارت الکترونیک است، مورد بررسی قرار می گیرد.
گفتار دوم: تعریف و ماهیت قرارداد الکترونیکی
بند نخست: تعریف قرارداد الکترونیکی
منظور از قرارداد همان عقد است و حیث معنی، عقد عبارت است از توافق و همکاری متقابل دو یا چند اراده به منظور ایجاد آثار حقوقی43 یا ایجاد یک ماهیت حقوقی44. از حیث دایره شمول نیز قرارداد مانند عقد دارای دو معنی اعم و اخص است. قرارداد در معنی اعم دربرگیرنده عقود معین و غیر معین است ولی در معنای اخص صرفاً شامل عقود غیر معین می شود.45 در اینجا مفهوم اعم قرارداد مورد نظر می باشد. عبارت «الکترونیک» نیز صفت از کلمه «الکترون» است. بنابراین، منظور از قرارداد الکترونیک هر عقدی (معین و غیر معین) است که از طریق الکترون ها و از طریق واسطه های الکترونیک منعقد می گردد. یعنی اعلام اراده انشایی به صورت الکترونیک و در یک فضای غیر ملموس (مجازی) انجام می شود. پس می توان گفت قرارداد الکترونیک عبارت است از توافق و همکاری دو یا چند اراده به منظور ایجاد آثار حقوقی از طریق الکترونیک.
با روشن شدن مفهوم قرارداد الکترونیک، تفاوت آن از اصطلاح «مبادله الکترونیک»46 که در ادبیات تجارت الکترونیک بسیار رایج است معلوم می شود. طبق تعریف قانون مبادلات الکترونیک ایالت یوتای آمریکا، مبادله الکترونیک عبارت است از «عمل یا مجموعه ای از اعمال حادث به صورت الکترونیک بین دو یا چند شخص در ارتباط با انجام امور مربوط به کسب و کار و تجارت یا اموال دولتی»47 بنابراین اصطلاح مذکور مفهومی اعم از قرارداد الکترونیک دارد زیرا بسیاری از تبادلات الکترونیک اطلاعات که از طریق اینترنت انجام می گیرد صرفاً انتقال اطلاعات است و هر داده پیامی نمی تواند موجد آثار حقوقی و مسئولیت ساز باشد.48
بنابراین، اگرچه دو اصطلاح مذکور گاهی به جای یکدیگر استعمال می شوند لیکن آنچه که در این تحقیق مورد توجه قرار می گیرد ناظر به آن دسته از تبادلات الکترونیک است که موجود آثار حقوقی باشند. لازم به ذکر است، اصطلاحات دیگری همچون «قراردادهای مجازی»49 و «قراردادهای آن لاین»50 نیز گاهی در مفهوم قراردادهای الکترونیک به کار برده می شوند و معنای یکسانی از آنها مستفاد می گردد.
علاوه بر این، در قانون تجارت الکترونیک ایران که دربرگیرنده مجموعه قواعد و مقرراتی در خصوص مبادلات الکترونیک است، در فصل دوم که به تعاریف اختصاص یافته از اصطلاح دیگری تحت عنوان «عقد از راه دور»51 نام برده شده که طبق تعریف عبارت است از : «ایجاب و قبول راجع به کالاها و خدمات بین تأمین کننده و مصرف کننده با استفاده از وسایل ارتباط از را دور»52 لیکن، اصطلاح مذکور در هیچ جای قانون مذکور استعمال نشده است که به نظر می رسد, اصلاحات نهایی بدون توجه به حذف اصطلاح عقد از راه دور صورت گرفته است. البته در مواد 37 و 47 عبارت معامله از راه دور به کار گرفته شده است بنابراین برای اینکه عمل قانونگذار لغو تلقی نشود باید اصطلاح «عقد از راه دور» و «معامله از راه دور» را مترادف دانسته و آنها را ناظر به مبادلات الکترونیک بدانیم.53
بند دوم: ماهیت قراردادهای الکترونیکی
با توجه به تحولات چشمگیری که فناوری اطلاعات در امر تجارت ایجاد کرده و دو ویژگی سرعت و سهولت را به آن داده است، دیگر لزومی ندارد که تجّار به منظور مذاکره و تبادل اطلاعات در خصوص فعالیت های تجاری و انعقاد قرارداد مورد نظر خود در یک مجلس حاضر شوند بلکه آنها می توانند از طریق فناوری های نوین الکترونیک نظرات و پیشنهادهای خود را برای مخاطب ارسال کنند. طرف مقابل نیز می تواند از همین طریق پاسخ داده و یا پیشنهاد جدیدی مطرح سازد. حال چنانچه از این طریق بین طرفین عقدی تشکیل شود از آن به عنوان «تشکیل عقد بین غائبین» نام برده اند.54
عقد غائبین در مقابل عقد حاضرین استعمال می شود. منظور از عقد حاضرین این نیست که طرفین حتماً در مجلس واحد حاضر باشند بلکه منظور عقدی است که طرفین آن را به طور مشافهه منعقد می کنند اعم از اینکه در یک مجلس باشند یا در دو مکان مختلف55 مثل عقد با تلفن که هر چند طرفین در دو مکان حضور دارند ولی چنین عقدی از جهت زمان تشکیل، منطبق با عقد غائبین نیست ولی همین عقد از لحاظ مکان تشکیل، جزء عقود غائبین خواهد بود.56
بنابراین عقد غائبین عبارت است از عقدی که ایجاب و قبول آن بدون مکالمه و مذاکره، از راه دور به وسیله نامه، تلگراف، قاصد، تلکس، … انجام می شود. این عقود که طرفین، عقد را به طور مشافهه واقع نمی سازند عقود مکاتبه نیز نام گرفته اند.57
عقودی که از طریق اینترنت منعقد می شوند نیز از جمله عقود بین غائبین محسوب می شوند زیرا اولاً عقد به طور مشافهه انجام نمی شود و از طریق واسطه های الکترونیک صورت می پذیرند و ثانیاً در عقود مذکور ممکن است بین ایجاب و قبول فاصله زمانی و بین متعاقدین فاصله مکانی وجود دارد.
اگرچه قانون مدنی ایران در مورد عقد غائبین ساکت است ولی نمی توان در صحت آن تردید کرد زیرا عرف تجاری آن را پذیرفته و
دلیلی بر بطلان آن در قوانین موضوعه یافت نمی شود. مضافاً اینکه در حقوق ما اصل بر صحت معاملات و قراردادهای منعقده بین افراد است مگر اینکه دلیلی بر فساد آن وجود داشته باشد و از آنجا که دلیلی بر بطلان عقد غائبین وجود ندارد. بنابراین عقود بین غائبین را باید حمل بر صحت کرد. لذا قراردادهای الکترونیک نیز که در زمره عقود غائبین قرار می گیرند صحیح و معتبر هستند. اگرچه قراردادهای مذکور موجب تسریع روابط تجاری بین افراد می شوند و گسترش تجارت داخلی و بین المللی را نیز به دنبال دارند ولی به دلیل عدم حضور طرفین و ناشناخته بودن آنها برای یکدیگر ممکن است مسائل پیچیده و مشکلاتی را نیز در روابط طرفین ایجاد کنند.
قرارداد و عقد در قوانین و نوشته های دکترین به عنوان دو واژه ی مترادف به کار رفته است؛ صرف نظر از تعریف قانون مدنی و ایراداتی که به آن وارد است، می توان بدین گونه تعریف کرد:
(( توافق دو یا چند اراده است که به منظور ایجاد آثار حقوقی انجام می شود.))58.
این تعریف به دلیل جامعیتی

مطلب مرتبط با این موضوع :  دانلود پایان نامه درموردتحلیل عامل، تحلیل عاملی، تحلیل عاملی تأییدی، تحلیل محتوا

دیدگاهتان را بنویسید